TÜYOLAR > CHMOD (Yazma izinleri)

Chmod yani dosya izinleri dosyalara erişim izinleridir, bunlar ; ÇALIŞTIRMA, OKUMA VE YAZMA bunlar her dosyada değişkenlik gösterebilir dosyalarınıza siteniz/yönetim/görünüm/tema editörü bölümünden kod eklemek veya çıkarmak için dosyanızın yazma izinlerinin açık olması gerekir, bu yazılabilirlik sayısal olarak 666 dır, bu değeri sunucunuza direkt girerek veya ftp programları ile yapabilirsiniz, ftp programı ile nasıl yapılacağını Ek’te gönderdiğim chmod.gif resminde görebilirsiniz , resim de sunucuya bağlanmak için Filezilla ftp programı kullanılmıştır, diğer programlarda da mantık aynı dır.

CHMOD kelime olarak İngilizce ‘Change Mode’ kelimesinden gelmektedir. Türkçe’ye ‘Türünü Değiştirme’ olarak çevrilebilir.

CHMOD’da üç adet permission yani izin vardır:
* Bunlardan birincisi yazma iznini veren w (ingilizce yazma anlamına gelen write kelimesinin ilk harfinden esinlenilmiştir),
* İkincisi okuma iznini veren r (yine ingilizce’de okuma anlamına gelen read kelimesinin ilk harfinden esinlenilmiştir),
* Üçüncüsü ise uygulama anlamına gelen x’dir (yine ingilizce’de uygulama anlamına gelen execute kelimesinin ikinci harfinden esinlenilmiştir). Burada okuma ve yazma izinlerinin anlamları gayet açıktır. Execute ise bir dizinin içeriğinin erişilebilir olması için gerekli bir izindir.

Bir diğer konu ise izinlerin verileceği gruplardır. Bu gruplar yine izinlerde olduğu gibi üç adettir :
* u: Dosya sahibi. (Owner)
* g: Dosyanın bulunduğu gruptaki kullanıcılar. (Group)
* o: Diğer tüm kullanıcılar. (Other)

CHMOD’daki türler operatörlerle işleme geçirilebilir. Bu operatörler ise yine üç adettir :
+: Türün eklenmesini sağlar.
-: Tür ayarının kaldırılmasını sağlar.
=: Türün ayarlanmasını sağlar.

Bizi asıl ilgilendiren bölüm ise oktal sayılar denen sayılarla gerekli işlemlerimizi nasıl gerçekleştireceğimizdir. Oktal sayılar adı verilen bu sayılar sekiz adettir :

* 0: Hepsini reddet.
* 1: Sadece uygulama işlemini kabul et (Bu da yalnızca uygulama verilip okuma verilmediği anlamına gelir ki dizine erişimi imkansız hale sokabilir. Bu aslında bir ’sözde’ erişimdir. Direkt dosya adresleri bilinmeden erişim gerçekleştirilmez.)
* 2: Sadece yazma işlemini kabul et.
* 3: Uygulama ve yazma işlemini kabul et.
* 4: Sadece okuma işlemini kabul et.
* 5: Okuma ve uygulama işlemini kabul et.
* 6: Okuma ve yazma işlemini kabul et.
* 7: Tüm erişimlere izin ver.

Yukarıda belirtilen tüm oktal sayılar gruplar, sahip ve diğer tüm kullanıcılar için ayrı ayrı uygulanmak zorundadır. Her dosya için belirtilen ayarlar tek tek ele alınır ve istenirse tüm dizine uygulanabilir.

Soru: images/avatars/ klasörünün CHMOD’unu 777 yapmak istiyoruz. Bu ne anlama geliyor?

Cevap: Burada images/avatars/ klasörünün türünü oktal sayılarla belirtilen 777 yapmış oluyoruz. Burada:
777: Koyu biçimde yazılmış 7 site sahibinin izinlerini temsil ediyor. Yani admini/yöneticiyi temsil ediyor ve tüm erişimlere izin verilmiş.
777: Koyu biçimde yazılmış 7 burada dosyanın bulunduğu gruptaki kullanıcıların iznini temsil ediyor ve tüm erişimlere izin verilmiş.
777: Koyu biçimde yazılmış 7 burada yönetici ve dosyanın bulunduğu gruptaki kullanıcılar dışındaki tüm kullanıcıların izinlerini temsil ediyor ve tüm erişimlere izin verilmiş.

Temsil edilen izinleri belirtmiş olduk böylece. Bu izinlerin ne anlama geldiğini ise yukarıda verdiğim oktal sayılar kısmından rahatlıkla öğrenebiliriz.

Şimdi de kodlara gerek kalmadan CHMOD’un FTP programları yardımıyla nasıl yapılacağını ele alalım :

* Öncelikle kullandığımız FTP programı ile (FlashFXP, CuteFTP, WSFTP ya da SmartFTP olabilir) hostumuza bağlanalım. Buradan karşımızda beliren klasörlerden CHMOD yapmak istediğimiz klasörü faremizin sağ tuşuyla tıkladıktan sonra karşımıza gelen pencereden ‘CHMOD’ seçeneğini seçelim. Bunu seçtiğimiz takdirde karşımıza yeni bir pencere çıkacaktır. Bu pencere aşağıdaki gibidir (Örnekte verilen resimdeki CHMOD, 777′dir):

İnternet Üzerindeki Kurulumlarda Bu İşlemin Yapılma Sebebi Kurulum Sırasındaki Bilgilerin Sistem Dosyalarına Aktarılması ve Sonrasında İstenmeyen Bilgilerin Sistem Dosyalarına Eklenmesini Engellemektir.

CHMOD Özelliğini Düzenleme İşlemini Klasör ve Dosyalarınızı İnternete Atmadan Önce Yapmak İstiyorsanız, Söz Konusu Klasör veya Dosyanın Üzerine Sağ Tuş ile Tıklayıp "Özellikler" Seçeneğini Daha Sonrada "Salt Okunur" Kutucuğunu İşaretlemeniz Gerekmektedir. Bu İşlem Dosya veya Klasörünüzün Üzerine Bilgi Yazılmasını Engeller. İşlemin Tersini Yaparak Dosya veya Klasörünüzün Üzerine Yazılabilmesini Sağlayabilir ve Daha Sonra İnternete Atıp İşleminize Devam Edebilirsiniz.

Dosyaların CHMOD Ayarını Yapmadan Önce İnternete Attınız ve Kurulum Yada Sonrasındaki İşlemlerde Sorun ile Karşılaştıysanız;

Klasörler İçin:

ve Execute" Seçeneklerinin Tümünü İşaretli Hale Getirin. Bu İşlemi Yaptığınızda Sözkonusu Klasöre Yazılabilme Özelliği Vermiş Olursunuz. İşlemi Eski Haline Getirmek İçin "group ve public" Başlıkları Altındaki "write" Seçeneklerindeki İşaretleri Kaldırabilirsiniz.

Dosyalar İçin:

Kullandığınız FTP Programınından CHMOD Ayarı Yapılacak Klasörün Üzerine Gelip Sağ Tuş ile Tıklayın ve Menüden "Attributes (CHMOD)" Linkini Seçip Açılan ufak Pencereden "owner, group, public" Başlıkları Altında Yer Alan "Read ve Write" Seçeneklerinin Tümünü İşaretli Hale Getirin. Bu İşlemi Yaptığınızda Sözkonusu Dosyaya Yazılabilme Özelliği Vermiş Olursunuz. İşlemi Tersine Almak İçin "group ve public" Başlıkları Altındaki "write" Seçeneklerindeki İşaretleri Kaldırabilirsiniz.

İpucu:

İşaretleme İşlemleriyle Tek Tek Uğraşmak İstemiyorsanız, İşaretleme Yaptığınız Kutucukların Enalt Sol Bölümündeki Permissions Kutucuğuna Aşağıdaki Numaraları Yazabilirsiniz.

Klasörlere Yazılma Özelliği Vermek İçin: 777

Klasörlerin Yazılma Özelliğini Kaldırmak İçin: 755

Dosyalara Yazılma Özelliği Vermek İçin: 666

Dosyaların Yazılma Özelliğini Kaldırmak İçin: 644 KAYNAK

777 yapmam ne gibi guvenlik aciklari dogurur?

Filezilla ile yazma izinleri değişimi: